Kéo phẫu thuật có thể hấp tiệt khuẩn không? Hướng dẫn đúng cách

Kéo phẫu thuật là dụng cụ thiết yếu trong phẫu thuật, tiếp xúc trực tiếp với mô, máu và dịch cơ thể của bệnh nhân. Vì vậy, sau mỗi lần sử dụng phải được làm sạch kỹ và tiệt khuẩn đúng quy trình để loại bỏ hoàn toàn vi sinh vật gây bệnh. Phần lớn kéo phẫu thuật chuyên dụng hiện nay được chế tạo từ thép không gỉ y tế, có khả năng chịu nhiệt và chống ăn mòn tốt. Do đó, nếu là kéo thép y tế đạt chuẩn, có thể hấp tiệt khuẩn bằng hơi nước theo quy định của cơ sở y tế. Tuy nhiên, cần lưu ý kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất: nếu kéo có gắn chi tiết nhựa, silicon hoặc vật liệu nhạy nhiệt khác, hoặc là kéo thường, có thể không chịu được nhiệt độ cao của máy hấp. Trong trường hợp đó, phải dùng phương pháp tiệt khuẩn ở nhiệt độ thấp. 

Kéo phẫu thuật có thể hấp tiệt khuẩn không? 

Theo phân loại, các dụng cụ phẫu thuật thuộc nhóm thiết yếu vì tiếp xúc với mô vô trùng, nên bắt buộc phải tiệt khuẩn trước và sau khi sử dụng. CDC Hoa Kỳ cũng khuyến cáo rằng hầu hết dụng cụ y tế chịu nhiệt đều được tiệt khuẩn bằng hơi nước vì phương pháp này an toàn và hiệu quả nhất. Như vậy, kéo phẫu thuật bằng thép không gỉ y tế (mayo, metzenbaum, iris, v.v.) có thể cho vào máy hấp áp suất cao ở 121–134°C, 15–30 phút tùy chu trình, miễn là tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Ngược lại, dụng cụ phẫu thuật không chịu nhiệt phải dùng tiệt khuẩn nhiệt độ thấp.

Vì sao kéo phẫu thuật cần được tiệt khuẩn?

• Ngăn ngừa nhiễm khuẩn chéo: Kéo phẫu thuật tiếp xúc trực tiếp với mô và dịch sinh học, nếu không tiệt khuẩn sẽ chứa rất nhiều vi khuẩn, virus gây bệnh. Sử dụng kéo chưa tiệt khuẩn là nguồn lây lan bệnh viện, có thể gây dịch và nguy hiểm cho bệnh nhân khác.

• An toàn cho bệnh nhân: Các dụng cụ thiết yếu như kéo phẫu thuật phải hoàn toàn vô khuẩn khi tiếp xúc với máu và mô. Tiệt khuẩn tiêu diệt tất cả vi sinh vật, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong phẫu thuật.

• Đảm bảo chất lượng điều trị: Quá trình tiệt khuẩn đúng quy định giúp duy trì dụng cụ ở trạng thái vô khuẩn và hiệu quả cao trước khi sử dụng. Dụng cụ sạch và vô trùng cũng giúp quá trình phẫu thuật diễn ra thuận lợi, giảm thiểu biến chứng hậu phẫu.

• Tuân thủ quy định y tế: Luật và quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn tại Việt Nam yêu cầu xử lý dụng cụ tái sử dụng đúng theo chu trình khử/tiệt khuẩn chuẩn. Kéo phẫu thuật không ngoại lệ.

Quy trình hấp tiệt khuẩn kéo phẫu thuật đúng cách

Quy trình tiệt khuẩn kéo phẫu thuật gồm các bước cơ bản sau, theo khuyến cáo của Bộ Y tế:

1. Làm sạch ngay sau sử dụng: Loại bỏ chất bẩn, máu, mô dính trên kéo ngay khi kết thúc ca mổ. Ngâm kéo trong dung dịch tẩy rửa trung tính có enzyme và lau rửa kỹ từng vị trí như lưỡi kéo, bản lề, đầu kéo. Nếu kéo có các khe, khớp nhỏ, dùng bàn chải chuyên dụng để cọ rửa. Tuyệt đối không dùng hóa chất ăn mòn hoặc mài mòn (như chất tẩy mạnh, cồn nồng độ cao, kiềm mạnh) để tránh làm hỏng thép.

2. Kiểm tra và làm khô: Sau khi rửa sạch, kiểm tra tình trạng kéo: rà soát lưỡi, khớp, ốc vít… nếu thấy gãy vỡ, xỉn màu hoặc han rỉ thì loại bỏ hoặc đem sửa chữa trước khi tiệt khuẩn. Lau khô kéo hoàn toàn bằng khăn mềm không xơ để tránh gỉ sét và bảo đảm hơi nước có thể tiếp xúc đều trong quá trình hấp. Nhớ tra dầu chuyên dụng cho các khớp bản lề để giữ cho cơ cấu hoạt động trơn tru, tránh cứng khớp.

3. Đóng gói dụng cụ: Xếp kéo đã sạch, khô vào hộp hoặc túi đựng chuyên dụng cho tiệt khuẩn. Chọn vật liệu đóng gói cho phép hơi nước xuyên qua. Trước khi đóng gói, đảm bảo kéo ở vị trí mở hoàn toàn, không chồng quá nhiều kéo lên nhau để hơi nước có thể thâm nhập từng dụng cụ. Kiểm tra bao bì đóng gói chắc chắn, không bị thủng lỗ. Đóng gói kín nhưng không để kéo còn ẩm trong túi.

4. Hấp tiệt khuẩn bằng hơi nước: Đặt gói kéo vào máy hấp tiệt khuẩn chuẩn y tế. Chọn chu trình hấp hơi phù hợp: thông thường 121°C – 30 phút hoặc 134°C – 4–6 phút, tùy máy và quy định của bệnh viện. Tránh để kéo chạm trực tiếp vào thành buồng hấp, xếp thẳng đứng nếu có thể để hơi nước lưu thông đều quanh dụng cụ.

5. Kiểm tra sau tiệt khuẩn: Sau chu trình hấp kết thúc, lấy gói kéo ra và kiểm tra lại. Đảm bảo bao gói còn nguyên vẹn (không rách, bung). Mở bao gói trong môi trường vô khuẩn, kiểm tra lưỡi kéo không han gỉ, hoạt động trơn tru, lưỡi sắc bén. Nếu phát hiện khuyết điểm (xuống màu, tróc gỉ, lỏng khớp), phải xử lý bảo dưỡng hoặc thay thế ngay.

Hấp tiệt khuẩn nhiều lần có làm hỏng kéo phẫu thuật không?

Thép không gỉ y tế chất lượng cao có khả năng chịu được nhiều chu kỳ hấp tiệt khuẩn vì tính chống ăn mòn tốt và độ bền cơ học cao. Nếu quy trình vệ sinh – hấp đúng cách, kéo sẽ ít bị hư hại dù hấp lặp lại nhiều lần. Tuy nhiên, nếu làm sạch không kỹ hoặc để nước/hoá chất còn sót lại, kéo vẫn có thể bị han gỉ theo thời gian. Để tránh hỏng kéo, cần: lau khô sau rửa; không để kéo bị ẩm hoặc ngâm trong hóa chất gây ăn mòn; tra dầu và kiểm tra định kỳ. Một số trường hợp rủi ro khác: nếu hấp ở nhiệt độ quá cao hoặc ở chế độ hấp khô không phù hợp (ví dụ 170°C/60 phút) có thể làm thép mất tính đàn hồi và nhanh mòn. Do đó, chỉ sử dụng hấp ướt ở nhiệt độ khuyến cáo (theo hướng dẫn nhà sản xuất) và tránh dùng hấp khô cho kéo phẫu thuật. Nhìn chung, hấp đúng cách vừa diệt khuẩn tốt vừa đảm bảo tuổi thọ kéo.

Những lưu ý khi hấp tiệt khuẩn kéo phẫu thuật

• Làm sạch trước khi hấp: Không hấp tiệt khuẩn kéo khi còn dính máu, mô hay hoá chất tẩy rửa. Quá trình hấp chỉ hiệu quả khi kéo đã sạch.

• Chọn hóa chất tẩy rửa phù hợp: Dùng chất tẩy trung tính, chứa enzyme, phù hợp với thép y tế. Tuyệt đối tránh dùng chất tẩy có độ axit/kiềm cao hoặc chất mài mòn, vì có thể làm ăn mòn bề mặt kéo.

• Không để ẩm ướt: Sau rửa, kéo phải khô hoàn toàn trước khi đóng gói. Không được để kéo ẩm trong lò hấp vì dễ gây gỉ sét.

• Không xếp chồng quá nhiều: Không nhồi nhét quá nhiều dụng cụ trong một mẻ hấp. Dụng cụ phải xếp để hơi nước tiếp xúc đều, không che khuất lỗ thông hơi.

• Tuân thủ thông số tiệt khuẩn: Luôn hấp ở nhiệt độ, áp suất và thời gian theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc quy trình tiêu chuẩn. Việc giám sát đúng các thông số này rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả tiệt khuẩn.

• Kiểm tra định kỳ: Trước và sau mỗi lần sử dụng, kiểm tra độ sắc, khớp và tình trạng kéo. Đảm bảo kéo vận hành trơn tru, lưỡi không bị tỳ đùn, không lệch khớp. Thực hiện test sắc kéo (cắt thử) định kỳ để biết khi nào cần mài lại.

• Bảo quản đúng cách: Sau khi hấp, kéo nên để trong bao gói vô trùng, bảo quản nơi khô ráo, sạch sẽ và hạn chế tiếp xúc không khí. Kiểm tra nhãn hạn sử dụng trên bao gói nếu có, và sử dụng kéo trước khi hết hạn tiệt khuẩn (theo quy định) để đảm bảo vô khuẩn cho đến khi sử dụng tiếp.

Kéo phẫu thuật CCI MedTech

CCI MedTech cung cấp nhiều loại kéo phẫu thuật cao cấp được sản xuất từ thép không gỉ y tế chất lượng cao. Các mẫu kéo của CCI MedTech được gia công chính xác, lưỡi sắc bền, thiết kế cho hiệu quả cắt tối ưu và hạn chế mỏi tay cho người dùng. Tất cả kéo CCI MedTech đều đáp ứng tiêu chuẩn y tế, cho phép hấp tiệt khuẩn bằng autoclave nhiều lần mà không lo gỉ hay hỏng nhanh. Liên hệ CCI MedTech để được tư vấn chọn loại kéo phẫu thuật phù hợp với nhu cầu phẫu thuật và quy trình tiệt khuẩn tại cơ sở bạn đang làm việc.