Kẹp Thanh Quản Là Gì? Cấu Tạo, Đặc Điểm và Ứng Dụng Lâm Sàng
Tin tức

Kẹp Thanh Quản Là Gì? Cấu Tạo, Đặc Điểm và Ứng Dụng Lâm Sàng

Đăng: 10/06/2026 bởi Nguyễn Thị Như Uyên.

Kẹp thanh quản trong phẫu thuật ngoại khoa Họng - Thanh quản

Kẹp thanh quản là dụng cụ ngoại khoa chuyên dụng trong các can thiệp ngoại khoa Họng - Thanh quản, thường được dùng để kẹp hoặc giữ mô trong vùng thanh quản. Bài viết giới thiệu chi tiết khái niệm, cấu tạo, chức năng và ứng dụng của kẹp thanh quản trong phẫu thuật. 

Kẹp thanh quản là gì?

Kẹp thanh quản là một loại kẹp phẫu thuật chuyên dụng dùng trong chuyên khoa tai mũi họng. Nó được thiết kế để kẹp, giữ hoặc cố định các cấu trúc trong vùng thanh quản trong quá trình phẫu thuật hoặc nội soi. Ví dụ, kẹp thanh quản được dùng để giữ cuống dây thanh quản, giữ mô sẹo, khối u hay mảnh dị vật trong thanh quản, hỗ trợ bác sĩ quan sát và thao tác chính xác hơn. Kẹp thanh quản thường được làm bằng thép không gỉ y tế (theo tiêu chuẩn ISO/CE), đảm bảo độ bền, chống ăn mòn và chịu được nhiều lần tiệt trùng .

Cấu tạo và đặc điểm của kẹp thanh quản

Vai trò của kẹp thanh quản trong phẫu thuật

Kẹp thanh quản đóng vai trò thiết yếu trong nhiều phẫu thuật tai mũi họng, đặc biệt là can thiệp vùng thanh quản. Cụ thể:

  • Giữ mô: Kẹp có thể kẹp giữ dây thanh quản hoặc niêm mạc thanh quản để cố định mô trong khi cắt bỏ u nang, polyp, hay bất thường khác. Việc giữ chặt mô giúp bác sĩ thao tác an toàn, giảm chấn thương mô xung quanh.

  • Hỗ trợ bóc tách: Kẹp thanh quản dùng để kê đẩy hoặc giãn các mô, tạo khoảng trống khi bóc tách. Chẳng hạn, trong phẫu thuật vi phẫu thanh quản, bác sĩ có thể dùng kẹp để giữ một bên dây thanh quản, giúp bên kia được tiếp cận và bóc tách dễ dàng.

  • Hỗ trợ lấy dị vật: Trong trường hợp dị vật đường thở trên (ví dụ đỉa, mảnh xương, thức ăn mắc kẹt) cần lấy ra bằng phẫu thuật, kẹp thanh quản (loại gắp dị vật) sẽ được dùng để nhổ gắp dị vật ra khỏi lòng thanh quản mà ít tổn thương mô xung quanh. Ví dụ, kẹp gắp dị vật thanh quản có thiết kế đặc biệt để bắt chặt dị vật mà vẫn áp dụng từ xa.

Cần lưu ý rằng kẹp thanh quản thường được phối hợp với các dụng cụ khác như đèn soi thanh quản, gương soi thanh quản, dao mổ thanh quản, ống hút thanh quản… để đảm bảo thao tác an toàn, tối ưu.

Các loại kẹp thanh quản phổ biến

Trong phẫu thuật thanh quản, có một số loại kẹp thông dụng tùy công dụng:

  • Kẹp thanh quản thẳng: Đầu kẹp thẳng, cán dài. Thích hợp cho việc giữ mô ở khu vực dễ tiếp cận. Đầu kẹp dạng rãnh hoặc tam giác có răng cưa mảnh giúp bám chắc. Ưu điểm là dễ sử dụng, hiệu quả khi thao tác trực diện; nhược điểm là hạn chế góc độ khi cần tiếp cận vùng sâu hoặc góc khuất.

  • Kẹp thanh quản cong: Đầu kẹp được bẻ cong (thường 30–45°) để dễ dàng đến các vị trí khó tiếp cận (ví dụ lưng dây thanh quản, vùng bên trong thanh quản). Công dụng tương tự kẹp thẳng nhưng tiện tiếp cận mô ở góc. Ưu điểm là tiếp cận linh hoạt, nhược điểm là ít dùng trong không gian hẹp và có thể che khuất tầm nhìn dưới kính hiển vi.

  • Kẹp gắp dị vật thanh quản: Đầu kẹp thường lớn hơn, đôi khi có cơ chế khóa chắc để gắp dị vật (như xương cá, mảnh thức ăn, dị vật kim loại nhỏ, hạt, đồ chơi hoặc các vật lạ khác rơi vào thanh quản) khỏi thanh quản hoặc khí quản. Đầu kẹp thường không nhọn để tránh đâm tổn thương, bề mặt mỏng giúp luồn vào nơi hẹp. Ưu điểm là chuyên dụng cho lấy dị vật; nhược điểm là ít dùng cho mục đích khác.

  • Kéo thanh quản: Đầu kéo rất nhỏ, sắc và chính xác, với phần lưỡi ở đầu chỉ vài mm, giúp cắt các tổn thương nhỏ mà không làm tổn thương mô lành xung quanh. Có nhiều kiểu đầu kéo đầu thẳng (straight), đầu cong lên hoặc cong xuống (upward/downward curved), đầu nghiêng trái hoặc phải (left/right angled). Được thiết kế để bác sĩ thao tác chính xác trên dây thanh âm thông qua ống soi thanh quản.