Mặt nạ thanh quản – Định nghĩa, chỉ định và hướng dẫn chọn kích cỡ

Mặt nạ thanh quản là thiết bị y tế dùng duy trì đường thở cho bệnh nhân khi gây mê hoặc cấp cứu; tương đương với mặt nạ qua mặt, nhưng đưa vào sâu hơn để khoét kín vùng trên thanh môn. Thiết bị bao gồm một ống dẫn khí gắn với mặt nạ hình elip có vòng bít, được đưa qua miệng để che kín lối vào khí quản. Mặt nạ thanh quản được thiết kế để dễ đặt, hỗ trợ thở áp lực dương nhẹ nhàng và giảm nguy cơ tổn thương vùng hầu họng so với nội khí quản.

Mặt nạ thanh quản là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động

Mặt nạ thanh quản là một thiết bị đường thở vượt dùng trong gây mê và hô hấp cấp cứu. LMA giúp đường thở bệnh nhân luôn thông thoáng khi gây mê hoặc khi bất tỉnh; gồm một ống dẫn khí nối với một miếng đệm (mặt nạ) hình elip có vòng bít. Khi đưa qua miệng và trượt vào hầu họng, vòng bít được bơm phồng để bịt kín vùng trên thanh môn, tạo thành đường dẫn khí kín khít và cho phép thở máy áp lực dương nhẹ nhàng.

Theo tài liệu chính thức của nhà sản xuất, Mặt nạ thanh quản là thiết bị dùng một lần bằng silicon, được thiết kế để thay thế nội khí quản trong các trường hợp có thể dùng mặt nạ để thông khí. Khi sử dụng, ống nối của mặt nạ hướng dẫn oxy hoặc thuốc mê dạng hít vào phổi mà không cần đặt ống nội khí quản. Thiết bị này dễ đặt hơn nội khí quản, giảm ma sát và nguy cơ tổn thương niêm mạc hầu họng.

Chỉ định và chống chỉ định

Mặt nạ thanh quản được chỉ định trong các trường hợp cần duy trì đường thở ngắn hạn hoặc đặt nội khí quản khó khăn. Theo StatPearls, mặt nạ thanh quản được dùng thay cho mặt nạ mặt khi gây mê hoặc cấp cứu, đặc biệt là trong tình huống “không thể đặt được ống nội khí quản” . Cụ thể, chỉ định bao gồm: gây mê trong phẫu thuật ngắn hạn, cấp cứu hồi sức (hô hấp nhân tạo, ngưng tim), cấp cứu đường thở (không đặt được nội khí quản, gãy thanh quản), và chăm sóc nhi khoa trước viện. mặt nạ thanh quản còn được dùng trong cấp cứu tiền phẫu, xử trí ngạt tắc đường thở tạm thời, hoặc làm cầu nối  trước khi nội khí quản trong tình huống khẩn cấp. Ngoài ra, mặt nạ thanh quản còn là giải pháp thay thế mặt nạ qua mặt khi cần giảm nguy cơ đầy hơi dạ dày (hơi dạ dày) và mệt mỏi cho nhân viên y tế.

Chống chỉ định: Thiết bị này không dùng cho bệnh nhân còn tỉnh táo do có thể gây phản xạ nôn (nôn, nuốt ngược) và khó chịu. Các chống chỉ định quan trọng gồm: có nguy cơ hít sặc cao (dạ dày đầy thức ăn), giãn phổi kém hoặc áp lực thở cao (ví dụ bệnh phổi kẽ nặng), tổn thương hầu họng hay thanh quản, tắc nghẽn đường thở dưới thanh môn (u, huyết khối), hoặc phẫu thuật kéo dài (≥2 giờ). Nếu bệnh nhân có tổn thương lỗ thanh quản hoặc khối u thanh quản, không nên dùng mặt nạ thanh quản vì vòng bít có thể gây áp lực lên vùng viêm và tăng nguy cơ biến chứng.

Phân loại kích cỡ và hướng dẫn chọn loại phù hợp

Mặt nạ thanh quản có nhiều kích cỡ theo cân nặng bệnh nhân. Ở người lớn, tiêu chuẩn thường dùng là size 3 cho 30–50 kg, size 4 cho 50–70 kg, size 5 cho >70 kg. Đối với trẻ em và sơ sinh, có các size nhỏ (1.0, 1.5, 2.0, 2.5, 3.0) tương ứng với từng nhóm cân nặng (ví dụ: size 1.0 cho <5 kg, 1.5 cho 5–10 kg, 2.0 cho 10–20 kg, v.v.）. Người dùng cần kiểm tra bảng quy đổi cân nặng-kích cỡ đi kèm thiết bị hoặc hướng dẫn nhà sản xuất để chọn chính xác size.

Theo khuyến cáo, nên chọn cỡ lớn hơn một chút nếu bệnh nhân nằm giữa hai mức cân nặng để đảm bảo bịt kín tốt hơn. Sau khi đặt xong, bơm vào vòng bít khoảng 10–20 mL không khí cho bệnh nhân trung bình (còn điều chỉnh theo khuyến cáo: 20 mL cho size 3, 30 mL size 4, 40 mL size 5). Lưu ý không bơm quá áp suất cho phép (thông thường <60 cmH₂O) để tránh tổn thương niêm mạc.

Lựa chọn mặt nạ thanh quản FORNIA

Trên thị trường Việt Nam, Mặt nạ thanh quản FORNIA là sản phẩm được phân phối bởi CIMEDTECH. Sản phẩm Fornia sử dụng chất liệu silicon cao cấp, dùng một lần, thiết kế trơn nhẵn giúp dễ đưa vào và ngăn ngừa kích ứng. Bảng thông số từ nhà sản xuất cho thấy Fornia có các mã sản phẩm HZ-I, HZ-II, HZ-III tương ứng size từ 1.0 đến 5.0 cho từng nhóm cân nặng. Do đó, khi chọn mua Mặt nạ thanh quản Fornia, bác sĩ/phụ trách y tế dựa vào cân nặng bệnh nhân để lấy đúng mã sản phẩm. Ví dụ, Fornia HZ-I-1.0 dùng cho sơ sinh dưới 5 kg; HZ-I-5.0 dùng cho người lớn trên 70 kg; tương tự với các series HZ-II, HZ-III cho đa dạng kích cỡ.

Cách lựa chọn và bảo quản

Khi chọn mua mặt nạ thanh quản, bác sĩ cần lưu ý kích cỡ phù hợp với cân nặng. Đồng thời, kiểm tra vật liệu: sản phẩm Fornia làm từ silicon y tế 100%, đảm bảo tính đàn hồi và kín khít. Mặt nạ thanh quản là sản phẩm dùng một lần; sau khi sử dụng phải hủy bỏ theo quy định chất thải y tế nghiêm ngặt. Trước khi dùng, nhân viên y tế nên kiểm tra bao bì xem còn nguyên vẹn (không rách, thủng) để đảm bảo vô khuẩn. Quá trình sử dụng phải tuân theo các bước chuẩn: bơm xì vòng bít và rút hết khí, tra chất bôi trơn nước (theo khuyến cáo) để dễ đưa vào, sau đó đặt bệnh nhân ở tư thế thích hợp, từ từ đưa mặt nạ thanh quản vào theo cung vòm hầu họng. Khi đã đạt vị trí, bơm đầy vòng bít 50–100% dung tích tối đa (theo hướng dẫn mỗi size) để đạt áp lực kín đủ nhưng không quá cao; cuối cùng kiểm tra vị trí bằng bóp bóng kết nối máy thở và quan sát lồng ngực lên xuống. Sau mỗi lần dùng, không tái sử dụng mặt nạ thanh quản, vì thiết bị này không khả năng tiệt khuẩn triệt để và có thể mất tính đàn hồi.

Trong kho lưu trữ, mặt nạ thanh quản cần để nơi khô ráo, tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp và nhiệt độ cao để bảo vệ chất liệu silicon. Tránh gập, nén mạnh sản phẩm khi chưa sử dụng. Thường thì nhà sản xuất khuyến cáo kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng đóng gói trước khi dùng.

FAQ (Các câu hỏi thường gặp)

1. Mặt nạ thanh quản là gì và dùng để làm gì?
   Mặt nạ thanh quản là thiết bị y tế dùng duy trì đường thở cho bệnh nhân khi gây mê hoặc cấp cứu, thay thế cho mặt nạ qua mặt hay ống nội khí quản trong các tình huống đơn giản. Nó bao gồm ống nhựa nối với một mặt nạ bít kín miệng bệnh nhân, giúp dẫn oxy vào phổi an toàn.

2. Khi nào nên dùng mặt nạ thanh quản?
   Mặt nạ thanh quản thường dùng trong gây mê ngắn hạn (phẫu thuật chi nhỏ) hoặc khi gặp khó khăn trong đặt nội khí quản (ví dụ cằm nhỏ, đường thở hạn chế). Nó cũng là lựa chọn trong cấp cứu ngạt thở, ngưng tim và sử dụng ở trẻ em khi bác sĩ chưa đặt được nội khí quản.

3. Có bao nhiêu kích cỡ mặt nạ thanh quản và cách chọn?
   Mặt nạ thanh quản có kích cỡ tuỳ theo cân nặng: thường từ size 1.0 đến 5.0. Ví dụ, size 1.0 dùng cho trẻ sơ sinh, size 3–5 cho người lớn (30–70 kg trở lên). Khi chọn, bác sĩ cần dựa vào cân nặng và kiểu thiết bị (tài liệu Fornia ghi rõ) để chọn size phù hợp, có thể chọn size lớn hơn nếu bệnh nhân nằm giữa hai mức.

4. Chống chỉ định của mặt nạ thanh quản?
   Không nên dùng LMA cho bệnh nhân còn tỉnh hoặc đang nôn vì có thể kích thích phản xạ. Các trường hợp chống chỉ định khác: nghi ngờ đầy bụng/đói, chấn thương thanh quản, bệnh phổi nặng (không chịu nổi áp lực thở), bất thường đường thở (béo phì mức độ nặng).

5. Bảo quản mặt nạ thanh quản như thế nào?
   Mặt nạ thanh quản dùng một lần, nên bảo quản nơi khô ráo, nhiệt độ phòng, tránh ánh nắng trực tiếp. Trước sử dụng, kiểm tra còn nguyên vẹn bao bì và hết hạn dùng. Không dùng sản phẩm đã quá hạn hoặc có dấu hiệu hỏng hóc.

6. Sản phẩm Mặt nạ thanh quản FORNIA có gì đặc biệt?
   Fornia là thương hiệu của CIMEDTECH, cung cấp mặt nạ làm từ silicon y tế, đảm bảo độ mềm và kín tốt. Fornia LMA có nhiều kích cỡ và mã sản phẩm tương ứng (HZ-I, HZ-II, HZ-III) cho từng nhóm cân nặng. Sản phẩm được thiết kế sử dụng một lần theo tiêu chuẩn châu Âu, phù hợp gây mê và cấp cứu, với giá chưa công khai và phải liên hệ mua hàng.

Các thông tin trên được tham khảo từ tài liệu chuyên môn và sản phẩm tại CIMEDTECH.vn. Để biết chi tiết cách sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất, xem thêm Hướng dẫn sử dụng trên trang CIMEDTECH.