Vì sao kéo phẫu thuật bị cùn? Nguyên nhân và cách xử lý

Kéo phẫu thuật là dụng cụ cần độ sắc bén cao để cắt mô nhanh và chính xác. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, kéo có thể giảm độ sắc, cắt không còn “ngọt” hoặc khó thao tác. Tình trạng này thường liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như cách sử dụng, vệ sinh, tiệt khuẩn, bảo quản và chất lượng vật liệu của dụng cụ. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến khiến kéo phẫu thuật nhanh cùn và cách khắc phục tương ứng.

Vì sao kéo phẫu thuật bị cùn?

Sử dụng kéo sai mục đích

• Dùng kéo phẫu thuật để cắt vật liệu không phù hợp, như cắt chỉ khâu, vải, băng gạc dày hoặc dây kim loại, sẽ làm lưỡi kéo nhanh mòn.

• Cắt vật liệu quá cứng hoặc quá dày đòi hỏi áp dụng lực lớn; việc này dễ làm lệch hoặc làm mẻ lưỡi kéo.

• Sử dụng nhầm loại kéo (ví dụ dùng kéo cắt mô để cắt chỉ hoặc dây thép) khiến kéo không đạt hiệu quả và mau cùn.

Vệ sinh và xử lý dụng cụ chưa đúng cách

• Cặn máu, mô hoặc hóa chất còn bám trên lưỡi kéo nếu không được loại bỏ kịp thời có thể ăn mòn hoặc làm hỏng lớp phủ sắc bén của lưỡi.

• Dùng bàn chải kim loại hoặc chất tẩy rửa có tính mài mòn (ví dụ hợp chất kiềm mạnh) khi chà sát lưỡi kéo sẽ gây xước và mẻ lưỡi.

• Quy trình rửa/tiệt khuẩn không đúng (như để quá lâu chất bẩn khô, không rửa sạch chất tẩy) có thể làm lưỡi kéo bị ố mốc, gỉ sét, giảm tuổi thọ.

Tiệt khuẩn nhiều lần

• Kéo phẫu thuật tái sử dụng phải trải qua nhiều chu trình tiệt khuẩn (chẳng hạn hấp hơi, ngâm hoá chất). Nếu không tuân thủ đúng hướng dẫn (như nhiệt độ, thời gian, loại hoá chất), dụng cụ có thể bị giòn, mòn hoặc xỉn màu.

• Việc tiệt khuẩn sai cách (dùng áp suất hơi không phù hợp, thiếu bôi trơn khớp) khiến lưỡi kéo cọ xát nhiều, nhanh mòn.

Bảo quản không đúng cách

• Để kéo va chạm hoặc chà xát với các dụng cụ kim loại khác dễ làm lưỡi kéo bị mẻ, đứt hoặc lệch .

• Xếp chồng kéo không có ngăn riêng hoặc đóng gói bất cẩn cũng tạo cọ xát giữa các lưỡi, làm mòn nhanh.

• Môi trường bảo quản có độ ẩm cao khiến inox y tế bị oxy hóa hoặc rỉ sét, làm giảm độ sắc và an toàn khi cắt.

Kéo bị va đập hoặc rơi

Khi kéo rơi mạnh hoặc va đập, lưỡi kéo có thể bị mẻ hoặc biến dạng ngay lập tức. Khớp nối bị tác động cũng khiến hai lưỡi không còn tiếp xúc chính xác. Theo hướng dẫn xử lý dụng cụ, tác động mạnh như “rơi dụng cụ” là một trong những nguyên nhân chính gây hỏng hóc dụng cụ y tế.

Độ bền và chất lượng vật liệu

• Các loại thép không gỉ y tế có chất lượng và cách nhiệt luyện khác nhau sẽ ảnh hưởng đến khả năng giữ sắc của kéo. Inox kém chất lượng hoặc xử lý nhiệt chưa tốt sẽ mềm và dễ cùn hơn.

• Thiết kế và quy trình mài lưỡi cũng quan trọng: lưỡi kéo gia công tinh xảo, cắt laser hay mài thủ công chính xác sẽ bén lâu hơn.

• Nếu kéo không phù hợp với tần suất sử dụng cao (ví dụ kéo dùng cho y khoa thông thường nhưng dùng liên tục trong phẫu thuật chuyên sâu), thì tuổi thọ lưỡi kéo sẽ nhanh hết.

Dấu hiệu nhận biết kéo phẫu thuật bị cùn

Kéo phẫu thuật bị cùn thường cần dùng lực nhiều hơn khi cắt, vật liệu dễ bị kéo giãn hoặc xé thay vì cắt dứt khoát. Ngoài ra, hai lưỡi kéo có thể không khớp chính xác, mép cắt bị mẻ hoặc biến dạng. Khớp kéo hoạt động không trơn tru, có tiếng kêu khi đóng mở cũng là dấu hiệu cần kiểm tra và bảo dưỡng. 

Làm gì khi kéo phẫu thuật bị cùn?

Kiểm tra kỹ lưỡi kéo và khớp nối. Đảm bảo không có vết mẻ, cong vênh hay gỉ sét. Ngưng sử dụng ngay nếu kéo đã bị mẻ lớn, cong hay lưỡi không còn tiếp xúc. Tiếp tục dùng kéo cùn dễ gây tổn thương mô và rò rỉ vi khuẩn. Nếu nhà sản xuất cho phép, thực hiện bảo dưỡng/sửa chữa: ví dụ dùng đá mài chuyên dụng mài lại lưỡi, hiệu chỉnh khớp kéo, tra dầu bôi trơn khớp kéo. Tuy nhiên, việc này đòi hỏi thợ chuyên nghiệp hoặc trung tâm dịch vụ dụng cụ y tế. Thay mới kéo khi dụng cụ không còn đáp ứng yêu cầu phẫu thuật. Hãy tuân thủ khuyến cáo của nhà sản xuất về số lần bào mòn hay tuổi thọ của kéo.

Tiêu chí lựa chọn kéo phẫu thuật chất lượng

• Chất liệu thép không gỉ y tế: Chọn kéo làm từ thép không gỉ chuyên dụng, có khả năng chịu ăn mòn và giữ độ bén tốt. Tránh mua kéo làm từ thép vụn, thép gió hay không rõ nguồn gốc.

• Độ hoàn thiện và chính xác của lưỡi kéo: Lưỡi kéo chất lượng cao thường được mài công phu, sắc bén, hai lưỡi khít khớp chính xác. Bề mặt lưỡi mịn, không có gờ nhám hoặc chấm mờ.

• Thiết kế phù hợp thao tác: Tay cầm vừa vặn, có phần đệm, lưỡi kéo (thẳng hoặc cong, mũi nhọn hoặc nhọn tùy tác vụ) phù hợp với mục đích cắt (cắt mô, cắt chỉ, cắt vải…). Lựa chọn kích cỡ phù hợp.

• Khả năng vệ sinh, tiệt khuẩn: Kéo nên dễ tháo rời (nếu có bộ phận), không có khe hở bí như khớp cứng, để tiện rửa sạch. Nên có thể chịu được nhiều chu kỳ tiệt khuẩn mà không bị biến dạng.

• Nguồn gốc và tiêu chuẩn rõ ràng: Ưu tiên kéo nhập khẩu từ các thương hiệu y tế uy tín, có chứng nhận chất lượng (ISO 13485, CE, FDA…), hoặc sản phẩm của các cơ sở sản xuất thiết bị y tế Việt Nam đạt kiểm định Bộ Y tế. Kiểm tra catalog hoặc website của nhà sản xuất để xem thông tin kỹ thuật và hướng dẫn bảo quản.

CCI MedTech cung cấp kéo phẫu thuật như thế nào?

CCI MedTech là đơn vị chuyên cung cấp dụng cụ y tế, trong đó có kéo phẫu thuật chất lượng. Các dòng kéo phẫu thuật của CCI MedTech thường được làm từ thép không gỉ y tế cao cấp, quy trình gia công nghiêm ngặt. Sản phẩm có nhiều loại kéo (thẳng, cong, cắt mô, cắt chỉ…) phù hợp với từng lĩnh vực phẫu thuật, giúp bác sĩ thao tác chính xác. Khách hàng khi mua kéo phẫu thuật tại CCI MedTech được tư vấn để lựa chọn đúng loại kéo với mục đích sử dụng cụ thể. Chất liệu và thiết kế của kéo được chú trọng để dễ vệ sinh, bảo quản và tái sử dụng an toàn theo hướng dẫn nhà sản xuất.